Բացահայտվել է Անտարկտիդայի միակ միջատի ողջ մնալու գաղտնիքը

Անտարկտիդայի կենդանու մասին մտածելիս մարդկանց մեծ մասը կմտածի պինգվիններիմասին, բայց հետո կա նաեւ անթեւ մոծակը՝ միակհայտնի միջատը, որն Անտարկտիդայի «բնիկն» է եւինչ-որ կերպ գոյատեւում է ծայրահեղ կլիմայականպայմաններում: Թե ինչպես է այդ մոծակը (Belgica antarctica) հաղթահարում ցածր ջերմաստիճանը, կարող է մարդկանց հուշումներ տալ այնպիսիբաների մասին, ինչպիսին է կրիոպահպանումը, սակայն փոքրիկ միջատի գոյատեւմանռազմավարությունները մինչ այժմ առեղծված ենմնացել:

Դրանցից մեկը լուծել է միջազգայինհետազոտական ​​խումբը՝ Օսակայի Մետրոպոլիտենհամալսարանի գլխավորությամբ, որիաշխատանքը հրապարակվել է Scientific Reports ամսագրում։ Գիտնականները պարզել են, որմոծակներն իրենց երկամյա կյանքի ցիկլիընթացքում հաղթահարում են սեզոնները՝ առաջինտարում մտնելով քնած, իսկ երկրորդում՝պարտադիր դիապաուզայի վիճակ:

Հանգստի վիճակն անբարենպաստ պայմաններինի պատասխան ձմեռելու ձեւ է: Երբ պայմաններըբարելավվում են, մարմինը կրկին ակտիվանում է, հայտնել է Scientific Russia պորտալը։ Պարտադիրդիապաուզան օրգանիզմի կյանքի ցիկլի որոշակիժամանակաշրջանում բնականորեն առաջացածքնած շրջանն է, որը հազվագյուտ ձեւ է եւհանդիպում է բարեխառն շրջաններում գտնվողմիջատների մոտ:

«Մենք կարողացանք վեց տարի շարունականտարկտիկական մոծակ աճեցնելու մեթոդմշակել՝ պարզելու համար շրջակա միջավայրիննրա հարմարվողականության որոշմեխանիզմները»,- նշել է հոդվածի հեղինակ, դոկտոր Յոշիդան:

Թիմը պարզել է, որ այս միջատները սովորաբարհասնում են զարգացման երկրորդ փուլին առաջինձմռանը եւ մտնում են քնած վիճակ, միայն թե արագվերսկսում են զարգացումը, երբ հանկարծեղանակը տաքանում է: Երկրորդ ձմռան սկսվելունպես թրթուրները հասնում են զարգացման վերջին՝չորրորդ փուլին, բայց կոկոնի չեն վերածվում։ Փոխարենը նրանք մտնում են հարկադիրդիապաուզա, եւ երբ գալիս է ամառը, նրանք բոլորն արդեն «մեծահասակ» են լինում: Հասուն տարիքումմոծակներն ապրում են ընդամենը մի քանի օր։ Այդընթացքում նրանք պետք է զուգընկեր գտնեն։

«Մենք պարզեցինք, որ անտարկտիկականմոծակների համար պարտադիր դիապաուզանավարտվում է ձմռանը ցածր ջերմաստիճանիսկիզբով, այնպես, որ թրթուրները միաժամանակմատղաշ են ու նաեւ հայտնվում են որպեսչափահաս»,- նշել է հոդվածի համահեղինակ,պրոֆեսոր Գոտոն:

«Չնայած սեզոնային հարմարվողականության ռազմավարությունները (որոնք ներառում են կրկնակի ձմեռում՝ օգտագործելով ե՛ւ քնած, ե՛ւ պարտադիր դիապաուզան) այլ օրգանիզմներում փաստագրված չեն, մենք կարծում ենք, որ միջատները, որոնք ապրում են անբարենպաստ միջավայրերում, ինչպիսին են Արկտիկայի եւ այլ բարձրությունները, կարող են օգտագործել նմանատիպ մեխանիզմներ»: