Բուշը, Օբաման և Քլինթոնը էսսեում պատմել են ԱՄՆ պատմության մասին՝ ոչ մի անգամ չհիշատակելով Թրամփին

ԱՄՆ նախկին նախագահներ Ջորջ Բուշ կրտսերը, Բարաք Օբաման և Բիլ Քլինթոնը միացել են պատմաբաններին և գրողներին, որոնք մասնակցում են ԱՄՆ 250-ամյակին նվիրված լայնածավալ նախագծին։ Միևնույն ժամանակ, նրանցից յուրաքանչյուրը էսսե է գրել մեկ այլ ամերիկացի նախագահի մասին՝ ոչ մի անգամ չհիշատակելով Դոնալդ Թրամփին, որն այժմ գտնվում է Սպիտակ տանը, գրել է Associated Press-ը։

In Pursuit նախագիծը միավորում է էսսեներ ԱՄՆ 43 նախագահների և 30 առաջին տիկնանց մասին։ Նյութերը հրապարակվում են շաբաթական՝ ժամանակագրական հերթականությամբ, և պետք է լույս տեսնեն մինչև դեկտեմբեր։ Թրամփն ու Ջո Բայդենը նախագծում չեն ներառվել․ կազմակերպիչները նրանց նախագահությունները պատմական գնահատականի համար ժամանակային առումով չափազանց մոտ են համարել։

Թեև հեղինակներին հատուկ խնդրել էին խուսափել կուսակցականությունից և գաղափարախոսությունից, որոշ էսսեներ համահունչ են գտնվել այն վեճերին, որոնք հատկապես սուր են ընթանում ԱՄՆ-ում Թրամփի օրոք՝ նախագահական իշխանության սահմանների, ժողովրդավարության վիճակի և պաշտոնյաների անձնական հավատարմության մասին։

Այսպես, Բուշ կրտսերը գրել է Ջորջ Վաշինգտոնի մասին և առանձին ընդգծել ԱՄՆ առաջին նախագահի՝ իշխանությունից կամավոր հրաժարվելու նշանակությունը։

«Մեր առաջին նախագահը կարող էր մնալ ամենազոր, բայց երկու անգամ որոշեց դա չանել։ Դրանով նա սահմանեց այն չափանիշը, որին պետք է համապատասխանեն բոլոր նախագահները», — գրել է Բուշը։

Նա հիշեցրել է, որ Վաշինգտոնը նախ հրաժարվել էր Մայրցամաքային բանակի գլխավոր հրամանատարի պաշտոնից Անկախության պատերազմի ավարտից հետո, իսկ երկու ժամկետից հետո կամավոր լքել էր նախագահի պաշտոնը։ Հետագայում երկու ժամկետի սահմանափակումն ամրագրվեց ԱՄՆ Սահմանադրությամբ։

«Ջորջ Վաշինգտոնի խոնարհությունը, որն արտահայտվեց իշխանությունից կամավոր հրաժարվելով, մնում է ամերիկյան քաղաքականության ամենանշանակալի որոշումներից և կարևորագույն օրինակներից մեկը», — նշել է Բուշը։

Այս խոսքերն առանձնահատուկ քաղաքական ենթատեքստ ստացան 2020 թվականի ընտրություններում Թրամփի՝ պարտությունը ճանաչել չցանկանալու և երրորդ նախագահական ժամկետի հնարավորության մասին նրա բազմակի խորհրդածությունների ֆոնին՝ չնայած սահմանադրական սահմանափակմանը։

Պաշտոնաթող գեներալ Սթենլի Մակքրիսթալը, որը գլխավորել է ամերիկյան և միջազգային ուժերն Աֆղանստանում, գրել է Ուլիսես Գրանտի մասին։ Նա ներկայացրել է նրան որպես քաղաքական գործիչ, որի համար սկզբունքներն ավելի կարևոր էին, քան անձնական հավակնությունները, և ընդգծել է, որ Գրանտը դիմադրել է զինվորականներին քաղաքական խմբակցություններին միացնելու և Սահմանադրությանը հավատարմության փոխարեն անձնական նվիրվածություն ցուցադրելու պարտադրանքի փորձերին։

«Ինստիտուտներն անձնական իշխանությանը ենթարկելու գայթակղությունը եզակի չէ միայն Գրանտի դարաշրջանի համար։ Մեր ապագան դեռևս կախված է նրանից, թե մեր առաջնորդները կընտրեն օրենքը, թե հավատարմությունը», — գրել է Մակքրիսթալը։

Քլինթոնն իր էսսեն նվիրել է Թեոդոր Ռուզվելտին՝ կենտրոնանալով նրա ձգտման վրա՝ ընդլայնելու պատկերացումն այն մասին, թե ովքեր են ներառվում ամերիկյան հասարակության մեջ, և սահմանափակելու խոշոր կորպորացիաների ազդեցությունը։ Միևնույն ժամանակ, հեղինակը նշել է նաև Ռուզվելտի խտրական հայացքները սևամորթների և բնիկ ամերիկացիների նկատմամբ։

Նախագծի մյուս մասնակիցների թվում են ԱՄՆ Գերագույն դատարանի նախագահ Ջոն Ռոբերթսը, որը գրել է Ուիլյամ Թաֆթի մասին, Հիլարի Քլինթոնը, որն ընտրել է Էլեոնորա Ռուզվելտին, Միշել Օբաման, որը պատմել է Ժաքլին Քենեդիի մասին, հանրապետական քաղաքական տեխնոլոգ Կառլ Ռոուվը, որն իր էսսեն նվիրել է Ուիլյամ Մակքինլիին, և վավերագրող Քեն Բըրնսը, որը գրել է Ֆրանքլին Ռուզվելտի մասին։ Բարաք Օբաման իր էսսեի համար ընտրել է Աբրահամ Լինքոլնին։

Նախագիծը համակարգում է Քոլին Շոգանը՝ ԱՄՆ Ազգային արխիվների և փաստաթղթերի վարչության նախկին ղեկավարը։ 2025 թվականի փետրվարին Թրամփի վարչակազմը նրան ազատել է աշխատանքից՝ առանց պատճառները բացատրելու։ Շոգանը հայտնել է, որ մինչ այժմ ոչ մի բացատրություն չի ստացել, և որ Կոնգրեսը նույնպես, նրա խոսքով, չի տեղեկացվել ազատման պատճառների մասին։

Նրա խոսքով՝ նախագծի խնդիրն է դիմել ամերիկյան պատմությանը, նրա ձեռքբերումներին և սխալներին և դրանցից դասեր քաղել ներկայի ու ապագայի համար։